Burak Pak
Döngüsel konut, deprem direnci ve mimari değişimin toplumsal koşulları.
TÜBİTAK 2232-A
Hesaplamalı Bir Tasarım Çerçevesi
Prefabrike konutların, bileşenlerin sökülmesine, uyarlanmasına ve yeniden kullanılmasına olanak tanırken deprem direncini nasıl destekleyebileceğini araştırıyoruz. Ekibimiz, bileşen verilerine ve performans değerlendirmesine dayanan hesaplamalı bir tasarım çerçevesi geliştiriyor.
İstanbul Üniversitesi
Uluslararası Üstün Başarılı Araştırmacılar Programı
Proje 125C917 · Ekim 2026–Ekim 2029
TÜBİTAK 2232-A · Araştırmanın odağı
Prefabrike konutlar, onarılabilir, uyarlanabilir ve yeniden kullanılabilir olmayı sürdürürken deprem direnci gereksinimlerini nasıl karşılayabilir?
Deprem performansını; sökülebilirlik, malzeme geri kazanımı, çevresel etki ve uzun vadeli maliyetle birlikte değerlendiren hesaplamalı bir tasarım yaklaşımı geliştiriyoruz. Amaç, mimarların ve kamu ortaklarının konut seçeneklerini inşaattan önce karşılaştırabilmesi; konutların onarılması, taşınması veya yeniden düzenlenmesi gerektiğinde ortaya çıkacak durumları da değerlendirebilmesidir.
Araştırma hem hızlı müdahale konutlarını hem de daha uzun süreli geçiş konutlarını kapsıyor. İki dijital prototip; benzetimli deprem yükleri, montaj ve söküm senaryoları ile tekrarlanan kullanımlar üzerinden değerlendirilecek. Planlanan pilot çalışmalar İstanbul’un Fatih ilçesine odaklanıyor. Alanların kullanılabilirliği, altyapı, erişim ve yerel planlama koşulları tasarım çalışmalarına yön verecek.
Sakinler, belediye ekipleri, sivil toplum kuruluşları ve küçük işletmelerle birlikte bu sistemlerin uygulamaya alınmasına ilişkin koşulları inceleyeceğiz. Ortak tasarım oturumları ve sanal mekân gezileri, konutların düzenlenmesi, kullanımı ve yönetimine katkı sağlayacak.
2026–2029 · Planlanan çalışmalar
Birbiriyle ilişkili yedi iş paketi kapsamında mimari tasarımı, hesaplamalı değerlendirmeyi ve katılımı ortak bir araştırma sürecinde ele alıyoruz.
Sökülüp yeniden kurulabilen prefabrike bileşenleri, bağlantıları ve yapı sistemlerini belgelemek. Ortak bilgi tabanında malzeme özelliklerini uyarlanabilirlik, sökülebilirlik ve deprem performansıyla ilişkilendirmek.
Planlanan çıktı · Bileşen kütüphanesi ve değerlendirme terminolojisi
Tekrarlanan kullanım boyunca yapısal davranışı; çevresel etkiler, malzeme akışları, yaşam döngüsü maliyeti ve toplumsal değerle birlikte karşılaştırmak için ortak bir yöntem geliştirmek.
Planlanan çıktı · Değerlendirme çerçevesi ve göstergeler
Olası alanları tehlike düzeyi, erişilebilirlik, altyapı ve kullanıma hazır olma açısından karşılaştırmak için coğrafi bilgi ve çok ölçütlü değerlendirme kullanmak. Kullanıma açılmaları için gereken mülkiyet, kullanım hakkı ve yönetişim düzenlemelerini incelemek.
Planlanan çıktı · Yer seçimi aracı ve kullanıma açılma rehberi
Yapı bilgi modellemesini yaşam döngüsü değerlendirmesi, malzeme akışı analizi ve yaşam döngüsü maliyet hesabıyla ilişkilendirmek. Tasarımcıların seçenekleri tasarım sürecinde değerlendirebilmesi için seçilmiş deprem ve döngüsel tasarım gereksinimlerini kodlamak.
Planlanan çıktı · Döngüsel tasarım aracı ve dijital malzeme pasaportları
Hızlı müdahale ve geçiş konutlarını dijital prototipler olarak geliştirmek. Benzetimli deprem performansını, montaj ve söküm süresini, onarım gereksinimlerini ve ardışık kullanımlarda korunan değeri değerlendirmek.
Planlanan çıktı · İki dijital prototip ve performans belgeleri
Sakinleri, kamu ortaklarını ve uygulayıcıları tasarım sprintlerine ve sanal mekân gezilerine dahil etmek. Teknik değerlendirmenin yanında kullanılabilirliği, katılımı ve sakinlerin tasarım kararları üzerindeki etkisini incelemek.
Planlanan çıktı · Ortak tasarım bulguları ve eğitim kaynakları
Kiralama, depozito ve iade ile ortak mülkiyet modellerini araştırmak. Bileşenlerin izlenmesini, yenilenmesini ve yeniden kullanılmasını desteklemek için malzeme pasaportu kayıtları ve bir pazar yeri prototipi geliştirmek.
Planlanan çıktı · Malzeme bankası kayıt sistemi ve döngüsel hizmet modelleri
Değerlendirme
Tasarım seçeneklerini; deprem davranışı ve bileşenlerin geri kazanılabilirliği, montaj ve söküm süresi, gömülü çevresel etkiler, metrekare başına korunan maddi ve ekonomik değer ile sakinlerin katılımı ve etkisi üzerinden değerlendireceğiz. Bunlar elde edilmiş performans sonuçları değil, araştırma soruları ve planlanan değerlendirme ölçütleridir.
Üç yıllık proje boyunca yinelemeli tasarım, benzetim ve paydaş değerlendirmeleriyle ilerleyeceğiz. Planlanan çıktılar arasında bileşen bilgi tabanı, hesaplamalı araçlar, dijital konut prototipleri, malzeme pasaportu kayıtları ve eğitim kaynakları bulunuyor.
Önceki uygulamalı çalışma: Solidary Mobile Housing ↗︎ WoonBox ↗︎Diğer araştırma alanları
Mimarların döngüsel tasarımı toplumsal katılımla nasıl birleştirebileceğini araştırıyorum: binaları koruyup uyarlamak, malzeme yeniden kullanımını düzenlemek ve bu çevrelerde yaşayan, bakımını üstlenen insanları sürece dahil etmek.
Dijital tasarım yöntemleri ve yapay zekâ üzerine araştırmalarımda, mimarların mevcut kaynakları nasıl değerlendirebileceğini ve uyarlama, yeniden kullanım ve geri kazanım seçeneklerini nasıl geliştirebileceğini inceliyorum. Son çalışmalarım arasında yapay zekâ destekli döngüsel tasarım ve Türkiye’de deprem direnci için döngüsel konut bulunuyor.
Ortak konut projeleri aracılığıyla sakinlerin ve sivil toplum kuruluşlarının tasarım kararlarına nasıl katıldığını inceliyorum. Bu çalışmalarda tasarım sürecindeki bilgi, kaynak ve yetki dağılımını ele alıyorum.
Kolektif mekânlar, katılımcı haritalama ve yurttaş platformları üzerine çalışmalarımda insanların ortak kentsel kaynakları nasıl kullandığını ve yönettiğini araştırıyorum. Dijital katılım çalışmalarında ayrıca kimlerin deneyimlerinin temsil edildiğini ve kimlerin katkıda bulunabildiğini inceliyorum.
Öğrencilerin gerçek mekânsal sorular üzerinde toplumsal ortaklarla işbirliği yaptığı eğitim uygulamaları geliştiriyor ve inceliyorum. Tasarım-yapım projeleri, gerçek ortaklarla yürütülen projeler ve eleştirel düşünme yoluyla mimarlık öğrenimini sakinlerin gündelik deneyimleriyle ilişkilendiriyorum.
Eleştirel mekânsal araştırmayı ortak öğrenme ve uygulamayla buluşturmak için Altering Practices’i kurdum. Alt_Shift aracılığıyla araştırmacılar ve tasarımcılar, mekânsal değişimin toplumsal ve siyasal koşulları üzerine yurttaşlar, sivil toplum kuruluşları ve kamu ortaklarıyla çalışıyor.
Kolektif hakkında| Proje | Destekleyen kurum |
|---|---|
| Enhancing the transdisciplinary capacity for situated creative practices | KU Leuven IOF |
| Rethinking circular architectural design as a participatory and inclusive practice | FWO-Vlaanderen |
| Proof of Concept for the Solidary Mobile Housing Co-Creation Model and the Realized Housing Prototype (PoC SMH) | Innoviris Brussels |
| Solidary Affordable Housing for the Houseless: A Mobile model in the Brussels Capital Region | Innoviris Brussels |
| A Virtual Environment for the Analysis and Evaluation of Alternative Urban Development Projects for the Brussels Capital Region | Innoviris Brussels |
| Remaking the Public Space | Erasmus Hayat Boyu Öğrenme Yoğun Programı (Avrupa Komisyonu) |
| Incubators of Public Spaces | JPI Urban Europe (Avrupa Komisyonu) |
| Linking places through artistic practices | Creative Europe (Avrupa Komisyonu) |
| SArPe – Socially situated Architectural Pedagogies | Erasmus+ (Avrupa Komisyonu) |
| Türkiye’de Deprem Direncini Artırmak için Döngüsel Konut | TÜBİTAK 2232-A |